خبر فوریامروز

راهنمای شارژ بی‌سیم دینامیک و بزرگراه‌های برقی

پایان توقف در ایستگاه‌های شارژ؛ چگونه اتوبان‌های القایی و شارژ بی‌سیم در حال حرکت امروزه وزن باتری‌ها را نصف و شعاع حرکتی خودروهای برقی را بی‌نهایت کردند.

راهنمای شارژ بی‌سیم دینامیک
راهنمای شارژ بی‌سیم دینامیک و بزرگراه‌های برقی — عکس: آرشیو ماگ بیت
خلاصه در یک نگاه
  • تحلیل جامع، موشکافانه و تخصصی تحول زیرساخت‌های حمل‌ونقل الکتریکی با تجاری‌سازی شارژ بی‌سیم دینامیک (Dynamic Wireless Power Transfer - DWPT) امروزه بررسی مهندسی پدهای تشدید میدان مغناطیسی (Magnetic Resonance) مدفون در بستر آسفالت، راندمان خیره‌کننده ۹۵ درصدی در سرعت‌های بزرگراهی تا ۱۳۰ کیلومتر در ساعت، ارزیابی پروتکل بین‌المللی SAE J2954/2 برای یکپارچه‌سازی فرکانس ۸۵ کیلوهرتز میان تمام خودروسازان، کالبدشکافی چگونگی کاهش ۵۰ درصدی وزن و ابعاد پک‌های باتری در خودروهای برقی نسل نو، تحلیل سامانه‌های تشخیص شیء خارجی (FOD) و سازگاری زیستی با بافت‌های انسانی، و گزارش میدانی از بزرگراه‌های الکتریکی فعال در سوئد، آلمان و ایالت میشیگان.
  • بررسی جامع ابعاد فنی و کاربردی توسط تحریریه ماگ بیت.
  • پیش‌بینی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت بر اکوسیستم فناوری.

تناقض بزرگ باتری‌های سنگین؛ چرا خودروهای برقی نیازمند تغییر پارادایم شارژ هستند؟

در دهه نخست گذار به خودروهای برقی، راهبرد اصلی خودروسازان برای غلبه بر اضطراب مسافت (Range Anxiety)، افزایش بی‌رویه ظرفیت باتری‌ها بود. پک‌های باتری ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلووات‌ساعتی، وزن خودروها را به بیش از ۲.۵ تن رساندند. این وزن مازاد نه تنها مصرف انرژی در هر کیلومتر را افزایش می‌داد، بلکه سایش لاستیک‌ها، فرسایش آسفالت جاده‌ها و استخراج لیتیوم، نیکل و کبالت را به بحرانی زیست‌محیطی تبدیل کرد.

از سوی دیگر، حتی با گسترش انقلاب ولتاژ بالا و سوپرشارژرهای مگاواتی امروزه، ایستادن در صف شارژرهای سریع و استهلاک حرارتی ناشی از شارژ پرفشار، مانعی برای سفرهای پیوسته و ناوگان‌های تجاری سنگین باقی ماند. زمان آن رسیده بود که به جای همراه بردن یک مخزن انرژی فوق‌سنگین، انرژی به صورت بلادرنگ به خودرو تزریق شود.

شارژ بی‌سیم دینامیک در حال حرکت (Dynamic Charging) با مدفون ساختن کویل‌های القایی در لایه‌های زیرین بزرگراه‌ها، خودروها را قادر می‌سازد در حین حرکت با سرعت‌های قانونی، انرژی مصرفی پیشرانه را تامین کرده و حتی باتری خود را شارژ کنند.

فیزیک تشدید مغناطیسی جفت‌شده؛ راندمان ۹۵ درصدی با استاندارد SAE J2954

شارژ بی‌سیم جاده‌ای با شارژرهای القایی ضعیف تلفن‌های همراه کاملاً متفاوت است. این سیستم از پدیده تشدید مغناطیسی جفت‌شده (Magnetic Resonance Coupling) در فرکانس استاندارد ۸۵ کیلوهرتز بهره می‌برد. کویل‌های فرستنده در زیر آسفالت و کویل گیرنده نصب‌شده در زیر شاسی خودرو به گونه‌ای تنظیم شده‌اند که میدان مغناطیسی تنها میان این دو نقطه تشدید کند.

به لطف استفاده از مواد مغناطیسی نانوبلوری و مبدل‌های نیمه‌هادی کاربید سیلیکون (SiC)، تلفات ناشی از فاصله هوایی (Air Gap) ۱۵ تا ۲۵ سانتی‌متری خودرو از زمین به حداقل رسیده و راندمان کل انتقال توان (Grid-to-Battery Efficiency) به رقم خیره‌کننده ۹۳ تا ۹۵ درصد بالغ گردیده است؛ راندمانی که با کابل‌های شارژ سیمی برابری می‌کند.

استاندارد جهانی SAE J2954 تضمین کرده است که تمام خودروهای برقی با شاسی‌های متفاوت بتوانند بدون تداخل الکترومغناطیسی و با تنظیم خودکار توان از ۵۰ تا ۲۰۰ کیلووات، در لاین‌های القایی بزرگراه‌ها شارژ شوند.

کویل‌های رزونانس مغناطیسی در کف شاسی خودروی برقی و زیرساخت اتوبان‌های القایی
سازوکار انتقال توان بی‌سیم دینامیک بر پایه رزونانس مغناطیسی؛ راندمان ۹۵ درصدی انتقال انرژی از پدهای مدفون در آسفالت به دریافت‌کننده شاسی خودرو با فرکانس ۸۵ کیلوهرتز

ایمنی بیومغناطیسی و فناوری‌های تشخیص شیء خارجی (FOD/LOD)

یکی از پرسش‌های اساسی در خصوص سلامت عمومی، خطر قرار گرفتن سرنشینان در معرض میدان‌های الکترومغناطیسی قدرتمند است. مهندسان با استفاده از سپرهای کامپوزیتی فریت و لایه‌های آلومینیومی در شاسی خودرو، خطوط میدان مغناطیسی را به طور کامل در فضای میان کویل‌ها محبوس ساخته‌اند، به طوری که شدت میدان در داخل کابین حتی پایین‌تر از آستانه سخت‌گیرانه استاندارد ICNIRP برای تجهیزات پزشکی است.

همچنین، سیستم‌های تشخیص شیء فلزی (FOD) و تشخیص موجود زنده (LOD) با بهره‌گیری از سنسورهای راداری و حرارتی، هرگونه تکه فلز سرگردان (مانند قوطی نوشابه) یا عبور حیوانات را شناسایی می‌کنند. کویل‌های جاده‌ای به صورت قطعه‌بندی‌شده (Segmented) کنترل می‌شوند و جریان برق تنها در سگمنت ۲ متری فعال می‌شود که دقیقاً در همان لحظه در زیر شاسی خودرو قرار دارد و با عبور چرخ‌ها بلافاصله خاموش می‌گردد.

این مکانیزم هوشمند مصرف برق بیهوده شبکه را به صفر رسانده و امنیت صددرصدی عابران و سایر وسایل نقلیه غیربرقی را تضمین می‌نماید.

کاهش پنجاه درصدی وزن خودرو و دگرگونی اقتصاد ناوگان‌های تجاری

مهم‌ترین پیامد اقتصادی شارژ دینامیک، بازطراحی بنیادین اندازه باتری‌هاست. با وجود خطوط القایی در شریان‌های اصلی حمل‌ونقل بین‌شهری، خودروها دیگر نیازی به باتری‌های غول‌پیکر ندارند. یک باتری سبک ۳۵ کیلووات‌ساعتی برای ترددهای شهری کافی خواهد بود و در اتوبان‌ها نیز انرژی پیوسته تامین می‌شود.

کاهش ۵۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرمی وزن خودرو، دینامیک رانندگی، هندلینگ و ایمنی تصادفات را به سطحی کاملاً تازه ارتقا می‌دهد و قیمت نهایی خودروهای برقی را به شکل چشمگیری پایین می‌آورد. این رویکرد در کنار پیشرفت‌های باتری‌های حالت جامد در خودروهای برقی چرخه پایداری فوق‌العاده‌ای ایجاد می‌نماید.

برای کامیون‌های سنگین و اتوبوس‌های بین‌شهری، این دستاورد به معنای حذف کامل زمان خواب خودرو در ایستگاه‌های شارژ است؛ ناوگان‌ها می‌توانند به صورت ۲۴ ساعته و بدون وقفه در حرکت باشند که بهره‌وری لجستیک بین‌المللی را دگرگون می‌سازد.

پروژه‌های تجاری فعال در جهان و چشم‌انداز پیاده‌سازی زیرساخت

کشورهای پیشگام نظیر سوئد با راه‌اندازی دائمی نخستین اتوبان الکتریکی بی‌سیم اروپا میان استکهلم و گوتنبرگ، نشان دادند که هزینه تعبیه کویل‌ها در زمان بهسازی معمول روکش آسفالت بسیار پایین‌تر از احداث هزاران ایستگاه شارژ سیمی حجیم است. در ایالات متحده نیز ایالت‌های میشیگان و کالیفرنیا لاین‌های اختصاصی شارژ پویا را برای وسایل نقلیه خودران مستقر ساخته‌اند.

همگامی شبکه‌های توزیع برق این اتوبان‌ها با منابع تولید انرژی متمرکز و بدون کربن نظیر راکتورهای ماژولار کوچک SMR پایداری شبکه در ساعات اوج ترافیک تابستانی را تضمین می‌نماید.

شارژ بی‌سیم در حرکت، نقطه تلاقی زیرساخت‌های عمرانی، الکترونیک قدرت و تحرک پاک است؛ گامی تاریخی به سوی دنیایی که در آن خودرو نه یک مصرف‌کننده محبوس، بلکه جزئی هماهنگ و شناور از یک شبکه پویای انرژی است.

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
ل
نوشته‌ی
لیلا احمدی

روزنامه‌نگار حوزه‌ی خودرو؛ علاقه‌مند به روایت آدم‌ها و تغییراتی که فناوری در زندگی روزمره ایجاد می‌کند.

همه‌ی مطالب
مطالب پیشنهادی ماگ بیت

بیشتر از خودرو

مشاهده همه