خبر فوریامروز

سیستم تعلیق فعال پورشه با هوش مصنوعی؛ اسکن هوشمند دست‌اندازهای جاده

امروزه خودروها دیگر فقط تکان‌های جاده را جذب نمی‌کنند، بلکه پیش از رسیدن به دست‌انداز، چرخ‌ها را با نیروی معکوس تنظیم کرده و خودرو را کاملاً تراز نگه می‌دارند.

سیستم تعلیق فعال پورشه
سیستم تعلیق فعال پورشه با هوش مصنوعی — عکس: آرشیو ماگ بیت
خلاصه در یک نگاه
  • تحلیل عمیق دگرگونی دینامیک خودرو امروزه با ورود سیستم‌های تعلیق تمام‌فعال الکتروهیدرولیک؛ بررسی مکانیسم Porsche Active Ride و سامانه‌های تطبیقی مرسدس بنز و نیو، عملکرد پمپ‌های هیدرولیکی مستقل در هر چرخ با واکنش ۱۳ میلی‌ثانیه‌ای، بهره‌گیری از دوربین‌های پیش‌بین و هوش مصنوعی برای خنثی‌سازی کامل نیروی گریز از مرکز، شیب ترمز و ناهمواری‌های آسفالت.
  • بررسی جامع ابعاد فنی و کاربردی توسط تحریریه ماگ بیت.
  • پیش‌بینی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت بر اکوسیستم فناوری.

مرگ میله‌های تعادل سنتی؛ چرا سیستم تعلیق خودرو امروزه بازتعریف شد؟

بیش از یک قرن، مهندسان مکانیک خودرو درگیر یک معامله ناگزیر (Trade-off) ابدی بودند: یا باید سیستم تعلیق را سفت تنظیم می‌کردند تا در پیچ‌های تند هندلینگ دقیق و چسبندگی عالی به دست آید (مانند خودروهای اسپرت)، یا فنرها را نرم می‌ساختند تا سرنشینان در خیابان‌های ناهموار شهری احساس راحتی کنند (مانند سدان‌های لوکس). استفاده از میله‌های تعادل ضدغلتش فیزیکی (Anti-roll bars) نیز هرگز نتوانست این تضاد بنیادین را به طور کامل حل کند.

اما امروزه با ورود پلتفرم‌های الکتریکی ولتاژ بالا و ادغام سیستم‌های مکاترونیک هوشمند، این معامله تاریخی منسوخ شده است. معرفی سامانه‌های تعلیق تمام‌فعال الکتروهیدرولیک (Fully Active Suspension)، به ویژه سیستم تحسین‌شده Porsche Active Ride در نسل جدید پانامرا و تایکان برقی، استانداردی را پی‌ریزی کرده که در آن راحتی فوق‌العاده لیموزین و دقت دینامیکی یک سوپراسپرت در کسری از ثانیه در کنار هم قرار می‌گیرند.

این نوآوری مکانیکی در پیوند مستقیم با تحولاتی است که در کالبدشکافی خودروهای نرم‌افزارمحور و معماری Zonal در پلتفرم NVIDIA DRIVE Thor مورد بررسی قرار دادیم؛ جایی که محاسبات مرکزی کل سیستم محرکه و شاسی را یکپارچه هدایت می‌کند.

کالبدشکافی مکانیسم Porsche Active Ride؛ پمپ‌های هیدرولیکی مستقل با واکنش ۱۳ میلی‌ثانیه‌ای

برخلاف سیستم‌های سنتی که صرفاً با روغن و هوای فشرده به مهار ضربات وارده از سطح جاده می‌پردازند (واکنش منفعلانه)، سیستم Active Ride یک ساختار کامپکت هیدرولیکی متصل به یک موتور الکتریکی بدون جاروبک را در تک‌تک چرخ‌ها تعبیه کرده است. این پمپ‌ها نیروی لازم خود را مستقیماً از شبکه باتری ولتاژ بالای خودرو تأمین می‌کنند و قادرند فشاری معادل چندین تن نیرو را در مدت تنها ۱۳ میلی‌ثانیه به میل کمک‌فنر وارد آورند.

این یعنی خودرو منتظر تکان چرخ بر اثر دست‌انداز نمی‌ماند؛ بلکه پمپ‌ها می‌توانند در لحظه مناسب چرخ را بالا کشیده یا به پایین هل دهند تا ارتفاع و تراز بدنه با دقت میلی‌متری کاملاً افقی و بی‌حرکت حفظ شود. حذف کامل میل‌های تعادل فیزیکی در جلو و عقب خودرو، به هر چرخ آزادی کامل حرکتی داده است تا رفتار هیچ‌کدام بر دیگری اثر منفی نگذارد.

تغذیه پرسرعت این پمپ‌های پرقدرت بدون اختلال، مرهون پیشرفت‌های زیرساختی است که در انقلاب ولتاژ بالا و معماری ۹۰۰ ولتی در خودروهای برقی به تفضیل توضیح دادیم.

نمودار سه‌بعدی اجزای کمک‌فنر الکتروهیدرولیک و پمپ فشار قوی در سیستم تعلیق فعال پورشه اکتیو راید
تصویر ۱: کالبدشکافی سیستم تعلیق فعال مستقل در هر چرخ؛ مجهز به موتور براشلس پرسرعت و پمپ هیدرولیکی دوطرفه با واکنش زیر ۱۵ میلی‌ثانیه

چشم‌های هوشمند شاسی؛ ادغام سنسورهای لیدار و بینایی ماشین در اسکن آسفالت

قدرت سخت‌افزار هیدرولیک بدون بینایی پیش‌نگر ناقص است. شاسی‌های هوشمند به سامانه‌های پیشرفته اسکن سطح جاده (Road Surface Scanning) مجهزند که با ترکیب دوربین‌های استریو با نرخ فریم بالا و سنسورهای لیدار میکرومکانیکی در شیشه جلو، تا فاصله ۱۵ متری جلوی خودرو را با دقت سه‌بعدی اسکن می‌کنند.

هوش مصنوعی تعبیه‌شده در پردازنده شاسی، پیش از آن‌که لاستیک‌ها به یک چاله، سرعت‌گیر یا شیب آسفالت برسند، نقشه ارتفاعی موانع را استخراج کرده و فرامین دقیق فشردگی یا باز شدن کمک‌فنرها را به چرخ‌ها صادر می‌کند. سرنشینان در حین عبور از روی سرعت‌گیرها این حس را تجربه می‌کنند که گویی چرخ‌ها روی دست‌انداز شناور شده‌اند، در حالی که کابین بدون کمترین جابجایی عمودی به مسیر خود ادامه می‌دهد.

این سطح از ادراک فضایی جاده، مکمل مستقیمی برای فناوری‌های رانندگی خودران سطح ۳ و ۴ و مقایسه لیدار با سیستم‌های تمام‌بینایی محسوب می‌شود.

خم شدن در پیچ و خنثی‌سازی تکان ترمز؛ تغییر درک سرنشین از شتاب جانبی

شگفتی دیگر شاسی هوشمند پورشه و برندهای پیشروی نظیر نیو (ET9 با سیستم SkyRide)، رفتارهای پویا در واکنش به رانندگی تهاجمی است. در ترمزگیری‌های شدید، به جای شیرجه زدن دماغه خودرو به جلو، کمک‌های جلو با فشار هیدرولیک بالا می‌آیند و کمک‌های عقب سفت می‌شوند تا بدنه کاملاً تراز بماند.

جالب‌تر از آن، قابلیت خم شدن خودرو در پیچ‌هاست. سیستم به جای این‌که اجازه دهد نیروی گریز از مرکز خودرو را به سمت بیرون پیچ کج کند، بدنه را تا چند درجه به سمت داخل پیچ متمایل می‌سازد (همانند یک اسکی‌باز یا موتورسوار حرفه‌ای). این کار احساس شتاب جانبی ناخوشایند وارد بر گردن سرنشینان را تا ۷۰ درصد کاهش داده و حالت تهوع ناشی از سفرهای جاده‌ای را عملاً به تاریخ پیوند می‌زند.

این نوآوری با ورود سامانه‌های مکانیکی مدرن دیگر، نظیر فناوری هدایت با سیم Steer-by-Wire و فرمان‌پذیری چرخ‌های عقب، هماهنگی بی‌نظیری پیدا کرده است.

مصرف انرژی، وزن مجموعه و آینده خودروهای اقتصادی

بدیهی است که چنین سیستم پیشرفته‌ای هزینه‌های خاص خود را دارد. هر یک از این واحدهای تعلیق حدود ۸ کیلوگرم وزن به مجموعه شاسی اضافه می‌کنند و در مسیرهای بسیار ناهموار، توان مصرفی پمپ‌ها می‌تواند به چند کیلووات برسد. با این حال، به دلیل بازیابی انرژی در هنگام بازگشت کمک‌فنرها (Regenerative Damper)، بخشی از این انرژی به باتری برگردانده می‌شود.

پیش‌بینی تحریریه ماگ بیت نشان می‌دهد که با کاهش هزینه‌های ساخت موتورهای براشلس و ماژول‌های لیدار، این فناوری تا سال ۲۰۲۸ از محدوده خودروهای لوکس صد هزار دلاری به کراس‌اوورهای میان‌رده خانوادگی نیز راه خواهد یافت.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز تحریریه ماگ بیت: قالیچه پرنده‌ای از جنس الگوریتم و فولاد

صنعت خودرو امروزه اثبات کرد که نرم‌افزار و سخت‌افزار مکانیکی دیگر دو دنیای مجزا نیستند. پیوند هوش مصنوعی پیش‌بین با اکچویتورهای پرسرعت الکتروهیدرولیک، یکی از دیرپاترین چالش‌های راحتی و ایمنی در حمل‌ونقل زمینی را حل کرده است.

خودروهای مجهز به شاسی هوشمند دیگر صرفاً وسایل نقلیه‌ای نیستند که روی زمین حرکت می‌کنند، بلکه قالیچه‌های پرنده‌ای هستند که با پیش‌بینی هر سنگ‌ریزه و پیچ، آسفالت نامناسب جاده‌ها را برای سرنشینان به پروازی آرام و بی‌تکان بدل می‌سازند.

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
م
نوشته‌ی
محمد علی رخشان

روزنامه‌نگار حوزه‌ی خودرو؛ علاقه‌مند به روایت آدم‌ها و تغییراتی که فناوری در زندگی روزمره ایجاد می‌کند.

همه‌ی مطالب
مطالب پیشنهادی ماگ بیت

بیشتر از خودرو

مشاهده همه