خبر فوریامروز

حلقه‌های هوشمند با باتری حالت جامد و پایش کورتیزول

گجتی که آزمایشگاه بالینی را به بند انگشت می‌آورد؛ حلقه‌های هوشمند با باتری حالت جامد و سنسورهای میکروالکتروشیمیایی، فشار خون و استرس را لحظه‌به‌لحظه می‌سنجند.

حلقه‌های هوشمند با باتری حالت
حلقه‌های هوشمند با باتری حالت جامد و پایش کورتیزول — عکس: آرشیو ماگ بیت
خلاصه در یک نگاه
  • بررسی جامع و تخصصی نسل جدید پوشیدنی‌های سلامت امروزه ظهور حلقه‌های هوشمند مجهز به سلول‌های مینیاتوری الکترولیت حالت جامد و ریزابرخازن‌های سرامیکی با شارژدهی دو هفته‌ای. واکاوی مکانیزم پایش پیوسته هورمون استرس (کورتیزول) از طریق کانال‌های نانوسیالاتی میکرو-عرق و سنجش نوسان‌نگاری فشار خون شریانی بدون نیاز به کاف با فوتوپلتیسموگرافی فروسرخ چندطیفی. بررسی تحلیل لبه با پردازنده‌های نانو و ارزیابی استاندارد پزشکی FDA برای غربالگری زودهنگام بیماری‌های قلبی.
  • بررسی جامع ابعاد فنی و کاربردی توسط تحریریه ماگ بیت.
  • پیش‌بینی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت بر اکوسیستم فناوری.

جهش شیمی باتری؛ سلول‌های میکرو-حالت جامد و پایان دغدغه شارژ روزانه در گجت‌های انگشتری

حلقه‌های هوشمند همواره در میان دو قطب متضاد گیر افتاده بودند: تمایل کاربر به فرم‌فاکتور ظریف، زیبا و سبک از یک‌سو، و مصرف توان حسگرهای بیومتریک پیشرفته از سوی دیگر. باتری‌های لیتیوم-یون سنتی به دلیل الکترولیت مایع و خطرات متورم شدن، حجم قابل توجهی از پوسته حلقه را اشغال می‌کردند و با وجود خاموش بودن بسیاری از سنسورها، عمر شارژدهی آن‌ها به زحمت به چند روز می‌رسید. امروزه تجاری‌سازی سلول‌های میکرو-الکترولیت حالت جامد (Solid-State Micro-Batteries) با آند لیتیوم-فلزی، این معادله را به کلی دگرگون ساخته است. این باتری‌ها با چگالی انرژی حجمی فراتر از ۹۰۰ وات‌ساعت بر لیتر، در ضخامتی کمتر از ۰.۸ میلی‌متر در قوس داخلی حلقه جای گرفته‌اند.

امنیت حرارتی ذاتی الکترولیت‌های سرامیکی نه تنها خطر گرم شدن حلقه روی پوست را به صفر رسانده، بلکه طول عمر چرخه شارژ را به بیش از ۳۰۰۰ سیکل رسانده است؛ به این معنا که کاربر با هر بار شارژ القایی سریع ۱۵ دقیقه‌ای، می‌تواند تا ۱۴ روز پایش بی‌وقفه داده‌های حیاتی را تجربه کند. این بازدهی پایدار انرژی دقیقاً پاسخی است به نیازهای پردازشی پایش‌های مداوم که پیش از این در طیف‌سنجی میکرو-رامان در ایربادهای هوشمند نیز مطرح شده بود و اکنون در ابعادی مینیاتوری‌تر محقق گشته است.

بدنه تیتانیومی مقاوم با پوشش سرامیکی ضدحساسیت و مقاومت در برابر غوطه‌وری تا عمق ۱۰۰ متر، این گجت را به همراهی دائمی در استخر، سونای خشک و فعالیت‌های روزمره تبدیل کرده است، بدون آنکه ذره‌ای از زیبایی و وقار یک انگشتر مدرن کاسته شود.

پایش پیوسته هورمون استرس؛ کانال‌های نانوسیالاتی و حسگرهای الکتروشیمیایی آپتامر

شاید انقلابی‌ترین مشخصه سخت‌افزاری حلقه‌های هوشمند امروزه توانایی آن‌ها در اندازه‌گیری کمی هورمون کورتیزول باشد. کورتیزول به عنوان شاخص کلیدی استرس مزمن، خستگی آدرنال و ریتم شبانه‌روزی، تاکنون صرفاً از طریق آزمایش‌های خونی یا تحلیل بزاق در آزمایشگاه قابل سنجش بود. در این حلقه، آرایه‌ای از میکروکانال‌های نانوسیالاتی منفعل تعبیه شده که مقادیر میکرولیتری از عرق ترشح‌شده از شیارهای مویرگی انگشت را با پدیده مویینگی به سمت محفظه حسگر هدایت می‌کنند.

درون این محفظه، ریزالکترودهای طلای عامل‌دار شده با آپتامرهای مصنوعی اختصاصی (Aptamer-Based Electrochemical Biosensors) قرار دارند که با اتصال به مولکول‌های کورتیزول، امپدانس الکتریکی مشخصی ایجاد می‌نمایند. پردازنده نانو با کالیبراسیون داده‌ها در برابر دما و pH پوست، غلظت لحظه‌ای هورمون استرس را با دقتی معادل ۹۴ درصد روش‌های آزمایشگاهی ELISA برآورد می‌کند. داده‌های بیومتریک استخراج‌شده سپس می‌توانند در اکوسیستم سلامت با هوش مصنوعی ترکیب شوند؛ قابلیتی که پیوندی وثیق با پیشرفت‌های عامل‌های استدلال‌گر چندحالته خودتکامل‌یابنده برای تحلیل سبک زندگی و پیشگیری از فرسودگی شغلی برقرار می‌سازد.

این پایش مداوم به کاربر امکان می‌دهد تا الگوهای استرس پنهان خود را در طول جلسات کاری، رانندگی پرخطر یا پیش از خواب شناسایی کرده و با تکنیک‌های هدایت‌شده تنفسی، از افزایش مزمن التهاب در بدن جلوگیری نماید.

ساختار لایه‌ای باتری میکرو-حالت جامد و سنسورهای الکتروشیمیایی چندگانه در حلقه هوشمند تیتانیومی
معماری داخلی حلقه هوشمند امروزه: قرارگیری سلول الکترولیت جامد سرامیکی در انحنای حلقه، حسگرهای فوتوپلیتیسموگرافی بازتابی و ریزآرایه‌های نانوذرات طلا جهت جذب کورتیزول بدون تحریک پوستی.

اندازه‌گیری بدون کاف فشار خون شریانی با فوتوپلتیسموگرافی چندطیفی

سنجش فشار خون بدون باد کردن کاف همواره یکی از آرزوهای دیرین مهندسی پزشکی بوده است. شریان‌های انگشتی به دلیل عبور مستقیم از مجاورت استخوان و پوست نازک دست، یکی از ایده‌آل‌ترین نقاط بدن برای دریافت امواج نبض به شمار می‌روند. حلقه‌های هوشمند دوران کنونی مجهز به ماژول فوتوپلتیسموگرافی (PPG) فروسرخ و فرابنفش چهارکاناله با نرخ نمونه‌برداری ۱ کیلوهرتز هستند که زمان انتقال موج پالس (PWTT) و تغییرات ضخامت دیواره رگ را با دقت میکرومتری ثبت می‌کنند.

الگوریتم‌های عصبی آموزش‌دیده روی داده‌های بالینی بیش از صد هزار بیمار، شکل موج نبض انگشتی را تحلیل کرده و با استفاده از مدل‌های فیزیک الاستیسیته عروق، مقادیر فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را در هر ضربان بازتولید می‌نمایند. این فناوری موفق به دریافت تاییدیه‌های کلاس ۲ پزشکی از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) شده و گامی سترگ در تشخیص زودهنگام بحران‌های نوسان فشار خون خاموش و پرفشاری شبانه محسوب می‌شود.

افزون بر فشار خون، این سنسورها اشباع اکسیژن خون محیطی (SpO2)، تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) و سختی سرخرگی را نیز ارزیابی می‌کنند تا یک پرونده دینامیک کامل از سلامت عروقی کاربر در اپلیکیشن همراه گردآوری شود.

هوش مصنوعی لبه و یکپارچه‌سازی با اکوسیستم سلامت فردی

تمامی این سنجش‌های پیچیده بدون نیاز به ارسال مداوم داده‌های خام به سرورهای ابری انجام می‌پذیرد. حلقه مجهز به یک ریزتراشه پردازش لبه مبتنی بر معماری کم‌مصرف RISC-V با هسته شتاب‌دهنده تنسور مینیاتوری است که داده‌ها را محلی فیلتر و رمزنگاری می‌کند. این طراحی نه تنها حریم خصوصی اطلاعات حساس پزشکی کاربر را تضمین می‌نماید، بلکه مصرف باتری در ارتباطات بلوتوث LE را به حداقل ممکن می‌رساند.

ارتباط ارگانیک این گجت با سیستم‌های خانه هوشمند شگفت‌انگیز است. هنگامی که حلقه تشخیص می‌دهد سطح کورتیزول کاربر پیش از خواب بالاست یا فشار خون او از حد مطلوب فراتر رفته، از طریق پروتکل Matter دستوری برای کاهش دمای اتاق خواب و تغییر طیف نوری لامپ‌ها صادر می‌نماید؛ مکانیزمی که در هماهنگی مستقیم با تدابیر نماهای بیوراکتور ریزجلبکی و تصفیه هوای بیولوژیک منازل است تا آرامش فیزیولوژیک فرد بازیابی شود.

حلقه‌های هوشمند دوران کنونی اثبات کردند که پیشرفته‌ترین فناوری‌های مراقبت سلامت می‌توانند در سکوت، بدون نمایشگرهای پرت‌کننده حواس و به دور از پیچیدگی‌های دست‌وپاگیر، سلامت انسان را پاسداری کنند و پزشکی پیشگیرانه را به یک واقعیت ملموس در زندگی روزمره بدل سازند.

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
ر
نوشته‌ی
ریحانه روستا

روزنامه‌نگار حوزه‌ی گجت؛ علاقه‌مند به روایت آدم‌ها و تغییراتی که فناوری در زندگی روزمره ایجاد می‌کند.

همه‌ی مطالب
مطالب پیشنهادی ماگ بیت

بیشتر از گجت

مشاهده همه