خبر فوریامروز

آئرودینامیک فعال و پنل‌های تغییرشکل‌پذیر در خودروهای برقی

چگونه خودروهای برقی مانند پرندگان شکل آئرودینامیک بدنه خود را در سرعت‌های بالا تغییر می‌دهند؟ کالبدشکافی پنل‌های الاستیک، ضریب درگ ۰.۱۸ و جهش برد بزرگراهی امروزه.

آئرودینامیک فعال و پنل‌های تغییرشکل‌پذیر
آئرودینامیک فعال و پنل‌های تغییرشکل‌پذیر در خودروهای برقی — عکس: آرشیو ماگ بیت
خلاصه در یک نگاه
  • بررسی تخصصی و کالبدشکافی مهندسی یکی از تعیین‌کننده‌ترین پیشرفت‌ها در ارتقای راندمان انرژی خودروهای الکتریکی امروزه ادغام سطوح آئرودینامیک فعال و پنل‌های الاستومری تغییرشکل‌پذیر بدنه (Morphing Body Panels). در این مقاله جامع، چگونگی ثبت ضریب پسار (Cd) خارق‌العاده ۰.۱۸، انطباق میلی‌ثانیه‌ای اسپویلرها و دیفیوزر عقب بر اساس سرعت و جریان باد، کنترل فعال گردابه‌های چرخ‌ها و افزایش برد پیمایش خودروهای برقی در بزرگراه‌ها بدون تحمیل وزن سنگین باتری‌ها تحلیل شده است.
  • بررسی جامع ابعاد فنی و کاربردی توسط تحریریه ماگ بیت.
  • پیش‌بینی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت بر اکوسیستم فناوری.

دیوار نامرئی هوا در سرعت‌های بالا؛ چرا باتری‌های بزرگ‌تر دیگر راه‌حل پایداری نیستند؟

در سرعت‌های شهری زیر ۵۰ کیلومتر بر ساعت، بیشترین انرژی خودروی برقی صرف غلبه بر مقاومت غلتشی تایرها و اینرسی وزن خودرو می‌شود. اما با ورود به بزرگراه و رسیدن سرعت به بالای ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت، فیزیک چهره بی‌رحم خود را آشکار می‌کند: نیروی مقاومت هوا یا پسار (Drag) با «توان دوم سرعت» افزایش می‌یابد و توان لازم برای غلبه بر آن با «توان سوم سرعت» بالا می‌رود.

تا پیش از این، خودروسازان برای افزایش برد خودروها به نصب پک‌های باتری ۱۰۰ تا ۱۳۰ کیلووات‌ساعتی متوسل می‌شدند. اما افزودن صدها کیلوگرم وزن اضافی به شاسی خودرو، باعث افزایش استهلاک تایرها، کاهش چابکی در پیچ‌ها و افزایش هزینه نهایی محصول می‌شد. حتی پیشرفت‌های حاصل در باتری‌های نیمه‌جامد با آند سیلیکون-کربن نیز بدون حل مشکل مقاومت هوا نمی‌توانستند راندمان مطلوب را فراهم کنند.

مهندسان امروزه سرانجام به پاسخ بنیادین رسیدند: کاهش وزن باتری با ساخت بدنه‌هایی هوشمند که در سرعت‌های بزرگراهی تغییر ساختار داده و هوا را با کمترین آشفتگی از خود عبور می‌دهند.

پنل‌های الاستیک تغییرشکل‌پذیر (Morphing Panels)؛ امتداد طول بدنه بدون درز و اتصال مکانیکی

بزرگ‌ترین منبع درگ در خودرو، گردابه‌های کم‌فشار مکنده‌ای هستند که در پشت صندوق عقب شکل می‌گیرند و مانند یک طناب نامرئی خودرو را به عقب می‌کشند. در آئرودینامیک تجربی مشخص شده است که هرچه انتهای خودرو شیب ملایم‌تری داشته و طول خودرو بیشتر باشد (پدیده قطره اشک یا Teardrop)، این گردابه‌ها کوچک‌تر می‌شوند.

در خودروهای پرچمدار دوران معاصر از آلیاژهای حافظه‌دار نیتینول (Nitinol SMA) و کامپوزیت‌های کربن-پلیمر الاستیک در بخش پشتی سقف و صندوق استفاده شده است. با رسیدن سرعت به ۹۰ کیلومتر بر ساعت، این پنل‌ها بدون ایجاد هیچ‌گونه درز یا بازشدگی مکانیکی زشت، به آرامی تا ۳۵ سانتی‌متر به سمت عقب کشیده می‌شوند.

این گسترش بدنه (Active Tail Extension)، نقطه جدایش جریان هوا از انتهای خودرو را به تاخیر انداخته و به تنهایی ضریب درگ خودرو را تا ۰.۰۳ واحد کاهش می‌دهد؛ رکوردی شگفت‌انگیز که در خودروهای سنتی غیرقابل دسترسی بود.

شبیه‌سازی جریان هوای دینامیک، پرده‌های آئرودینامیکی چرخ و سطوح الاستیک گسترش‌یافته دم خودروی برقی
تحلیل دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) در خودروهای برقی؛ کاهش ناحیه کم‌فشار گردابه‌ای عقب خودرو با پنل‌های متغیر بدنه و دستیابی به ضریب درگ ۰.۱۸ در سرعت‌های بزرگراهی

پرده‌های هوایی پیرامون چرخ‌ها و دریچه‌های هوشمند ورودی رادیاتور

چرخ‌های چرخان خودرو مسئول بیش از ۲۵ درصد از کل مقاومت آئرودینامیکی هستند؛ زیرا چرخش رینگ‌ها و برجستگی تایرها هوای آرام اطراف را به گردابه‌های متلاطم تبدیل می‌کنند. برای مهار این تلاطم، خودروهای دوران کنونی به دریچه‌های هوایی هوشمند در دو سوی سپر جلو مجهز شده‌اند.

این کانال‌ها حجم عظیمی از هوا را هدایت کرده و آن را به صورت یک تیغه فشرده مسطح (Air Curtain) در امتداد سطح خارجی لاستیک‌ها می‌دمند. این پرده نامرئی مانع از ورود جریان متلاطم به درون طاق چرخ‌ها می‌شود. هم‌زمان، رینگ‌های خودرو به پره‌های باز و بسته‌شونده خودکار مجهز شده‌اند که در صورت عدم نیاز به خنک‌کاری ترمزها، سطحی کاملاً مسطح تشکیل می‌دهند.

در قسمت جلوپنجره نیز کرکره‌های چندمنطقه‌ای فعال (Active Grille Shutters) تنها در شرایط شیب‌های تند یا شارژ سریع که باتری نیاز به خنک‌کاری دارد باز می‌شوند و در ۹۰ درصد زمان رانندگی بزرگراهی کاملاً بسته باقی می‌مانند.

همگام‌سازی با سنسورهای لیدار و هوش مصنوعی؛ پیش‌بینی تندبادهای جانبی پیش از برخورد

تفاوت اصلی آئرودینامیک فعال دوران معاصر با اسپویلرهای متحرک گذشته، حضور هوش مصنوعی و سنسورهای رادار موج میلی‌متری است. سیستم‌های کنترلی با ترکیب داده‌های سنسورهای باد با اطلاعات شاسی دیجیتال و سیستم‌های هدایت با سیم Steer-by-Wire، می‌توانند زوایای هر باله را به طور مستقل در کمتر از ۲۰ میلی‌ثانیه تغییر دهند.

اگر وزش باد جانبی شدیدی در حال منحرف کردن خودرو باشد، فلاپ‌های جانبی فعال شده و با ایجاد نیروی رو به پایین نامتقارن (Torque Vectoring Aero)، خودرو را بدون نیاز به کاهش سرعت یا اصلاح فرمان راننده در مسیر خط‌کشی پایدار نگه می‌دارند.

این هماهنگی هوشمند نه تنها ایمنی رانندگی را در سرعت‌های بالای ۱۵۰ کیلومتر بر ساعت به اوج می‌رساند، بلکه مصرف انرژی را در مقایسه با تصحیحات سنتی ترمزها تا ۱۵ درصد کاهش می‌دهد.

رسیدن به ضریب پسار ۰.۱۸ و صرفه‌جویی ۲۰ درصدی در مصرف برق؛ افق‌های جدید طراحی خودرو

ترکیب پنل‌های تغییرشکل‌پذیر، دیفیوزرهای کف مسطح خودکار و دوربین‌های دیجیتال جانبی به جای آینه‌های برآمده سنتی، ضریب درگ خودروهای دوران کنونی را به عدد خارق‌العاده ۰.۱۸ رسانده است؛ عددی که نزدیک به هواپیماهای گلایدر بدون موتور است.

در عمل، این دستاورد مصرف انرژی بزرگراهی خودروها را از بازه ۲۰ تا ۲۴ کیلووات‌ساعت در ۱۰۰ کیلومتر به حدود ۱۴ تا ۱۵ کیلووات‌ساعت کاهش داده است. این یعنی خودرویی با پک باتری اقتصادی ۷۵ کیلووات‌ساعتی می‌تواند بیش از ۵۵۰ کیلومتر را در سرعت‌های قانونی اتوبان بدون توقف برای شارژ بپیماید.

آئرودینامیک فعال امروزه ثابت کرد که زیباترین و کارآمدترین خودروها، محصول تسلیم نشدن در برابر باد نیستند؛ بلکه حاصل هوشمندی بیومیمتیکی هستند که خودرو را در جریان سیال اتمسفر مانند ماهی در اعماق اقیانوس شناور می‌سازند.

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
ل
نوشته‌ی
لیلا احمدی

روزنامه‌نگار حوزه‌ی خودرو؛ علاقه‌مند به روایت آدم‌ها و تغییراتی که فناوری در زندگی روزمره ایجاد می‌کند.

همه‌ی مطالب
مطالب پیشنهادی ماگ بیت

بیشتر از خودرو

مشاهده همه