خبر فوریامروز

سیستم تعلیق فعال لیدار؛ رانندگی نرم با اسکن لیزری جاده

تجربه پرواز بر فراز آسفالت؛ خودروهای برقی مدرن با تعلیق تمام‌فعال ۴۸ ولتی و اسکن پیش‌دستانه لیدار، ناهموارترین جاده‌ها را مانند سطحی شیشه‌ای و ابریشمی هموار می‌سازند.

سیستم تعلیق فعال لیدار
سیستم تعلیق فعال لیدار — عکس: آرشیو ماگ بیت
خلاصه در یک نگاه
  • کالبدشکافی فنی بزرگ‌ترین دستاورد دینامیک خودرو امروزه بررسی ظهور نسل نوین سیستم‌های تعلیق تمام‌فعال الکترومکانیکی بدون نیاز به میله‌های ضدغلتش هیدرولیکی سنتی، مجهز به پمپ‌های الکتریکی مستقل و عملگرهای مغناطیسی در هر چرخ با نرخ واکنش شگفت‌انگیز ۱۳ هرتز، اسکن میلی‌متری ناهمواری‌های سطح آسفالت توسط سنسورهای لیدار حالت جامد و دوربین‌های هوش مصنوعی پیش‌بین، تنظیم آنی ارتفاع کمک‌فنرها پیش از برخورد چرخ با دست‌اندازها، حذف ۱۰۰ درصدی بادی‌رول در پیچ‌های تند، و توانایی شارژ معکوس باتری از طریق جذب انرژی ضربات جاده.
  • بررسی جامع ابعاد فنی و کاربردی توسط تحریریه ماگ بیت.
  • پیش‌بینی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت بر اکوسیستم فناوری.

پایان سازش تاریخی میان راحتی سواری و پایداری اسپرت در مهندسی تعلیق

بیش از یک قرن در صنعت خودروسازی، مهندسان شاسی همواره اسیر یک مصالحه ناگزیر فیزیکی بودند: اگر سیستم تعلیق نرم تنظیم می‌شد، خودرو در جذب دست‌اندازها راحت بود اما در پیچ‌های تند به شدت خم می‌شد (Body Roll) و پایداری خود را از دست می‌داد؛ و برعکس، اگر کمک‌فنرها سفت طراحی می‌شدند، هندلینگ اسپرت حاصل می‌شد اما کوچک‌ترین درز آسفالت ضربه‌ای دردناک به ستون فقرات سرنشینان وارد می‌کرد. میله‌های ضدغلتش مکانیکی (Anti-roll Bars) نیز همواره تلاشی ناکامل برای ایجاد تعادل نسبی میان این دو قطب متضاد بودند.

با ظهور خودروهای برقی سنگین‌وزن به دلیل باتری‌های چندصد کیلوگرمی، چالش مهار تکان‌های بدنه پیچیده‌تر از همیشه شد. پیشرفت‌هایی که پیش از این در خودروهای نرم‌افزارمحور (SDV) و معماری الکترونیکی منطقه‌ای رخ داد، بستر لازم را برای پردازش‌های فوق‌سریع در سطح شاسی فراهم آورد.

دوران کنونی نقطه پایانی بر این دوگانگی تاریخی است. با معرفی سیستم‌های تعلیق تمام‌فعال الکترومکانیکی (Fully Active Electromechanical Suspension) نظیر سیستم انقلابی Porsche Active Ride و پلتفرم SkyRide شرکت نیو، مهندسان موفق شده‌اند میله‌های ضدغلتش مکانیکی را به طور کامل از ساختار خودرو حذف کنند و هر چرخ را به یک واحد محاسباتی و حرکتی مستقل مبدل سازند.

عملگرهای الکترومکانیکی مستقل ۴۸ ولت و واکنش بلادرنگ با فرکانس ۱۳ هرتز

برخلاف کمک‌فنرهای بادی یا هیدرولیکی گذشته که تغییر وضعیت آنها نیازمند چند ثانیه زمان برای فشرده‌سازی هوا یا پمپاژ روغن بود، تعلیق تمام‌فعال از موتورهای الکتریکی براشلس فوق‌سریع با معماری برق ۴۸ ولت (و در برخی مدل‌ها متصل به باس ۸۰۰ ولتی باتری اصلی) بهره می‌برد. این موتورها مستقیماً به یک پمپ هیدرولیک پیستونی دوطرفه متصل هستند که می‌تواند پیستون کمک‌فنر را با فشار عظیم بیش از ۲۰۰ بار بالا کشیده یا به پایین پرتاب کند.

سرعت پاسخ‌دهی این عملگرها شگفت‌انگیز است: فرکانس کاری تا ۱۳ هرتز (۱۳ بار تغییر جهت در ثانیه). این بدان معناست که سیستم تعلیق می‌تواند در کمتر از ۷۰ میلی‌ثانیه، چندین سانتی‌متر موقعیت هر چرخ را به طور مستقل تغییر دهد. نیروی تولیدی هر دمپر به حدی زیاد است که خودرو می‌تواند بدون هیچ تکانی در بدنه، سرنشینان را در شتاب‌های جانبی فراتر از 1.2G کاملاً افقی و پایدار نگه دارد.

جالب‌تر اینکه این فناوری حتی می‌تواند حرکتی متضاد با شتاب گریز از مرکز ایجاد کند؛ یعنی همانند یک موتورسوار ماهر، بدنه خودرو در پیچ‌های تند به سمت داخل پیچ متمایل می‌شود تا اثر نیروهای گریز از مرکز بر گردن و شانه سرنشینان به صفر نزدیک شود.

معماری شاسی و عملگرهای الکترومکانیکی سیستم تعلیق فعال ۴۸ ولتی در خودروهای برقی دوران کنونی
نمای فنی کمک‌فنر الکترومکانیکی مجهز به موتور براشلس مستقل و اسکن پیش‌دستانه میلی‌متری جاده با لیدار برای جذب کامل ارتعاشات دست‌اندازها

اسکن پیش‌دستانه میلی‌متری آسفالت با لیدار حالت جامد و هوش مصنوعی بینایی

قدرت عملگرهای مکانیکی بدون چشمانی بینا بی‌فایده است. کلید معجزه آسایش این خودروها امروزه اتصال تعلیق به سنسورهای لیدار حالت جامد (Solid-State LiDAR) جاسازی‌شده در بالای شیشه جلو و سپر جلو است. این لیدارها به همراه دوربین‌های استریو با نرخ ۱۲۰ فریم بر ثانیه، سطح جاده را تا فاصله ۵۰ متری پیش‌رو با رزولوشن میلی‌متری اسکن ۳ بعدی می‌کنند.

مدل‌های یادگیری ماشین اختصاصی شاسی، دست‌اندازها، فرورفتگی‌ها، چاله‌ها و حتی سرعت‌گیرهای آسفالتی را چند ده میلی‌ثانیه قبل از رسیدن چرخ شناسایی کرده و عمق و ارتفاع آنها را دقیقاً محاسبه می‌کنند. هنگامی که تایر به یک دست‌انداز برجسته می‌رسد، کمک‌فنر دقیقاً در لحظه رسیدن چرخ به مانع، تایر را به سمت بالا جمع می‌کند و بلافاصله پس از عبور آن را به سطح جاده بازمی‌گرداند.

نتیجه این است که چرخ تمام عوارض ناهموار زمین را بدون کمترین مقاومت طی می‌کند، در حالی که اتاق و بدنه خودرو در خطی کاملاً مستقیم، بی‌صدا و شناور همانند یک قطار مغناطیسی Maglev به حرکت خود ادامه می‌دهد. علاوه بر این، در سیستم‌های مجهز به پیشرانه‌های برقی با سیم‌پیچی هیرپین و اینورترهای SiC امروزه، پایداری بالای خودرو موجب افزایش عمر مفید قطعات انتقال قدرت نیز می‌گردد.

بازیابی انرژی جنبشی ارتعاشات جاده به باتری و ارتقای آئرودینامیک خودرو

شگفتی دیگر سیستم‌های تعلیق فعال الکترومکانیکی امروزه بازده انرژی خارق‌العاده آنهاست. در تعلیق‌های سنتی، تمام انرژی جنبشی ناشی از دست‌اندازهای جاده درون روغن دمپر به گرمای تلف‌شده تبدیل می‌شد؛ گرمایی که سیستم‌های مدیریت حرارتی ناچار به دفع آن بودند، موضوعی که در بررسی پمپ‌های حرارتی چندمنبعی و سیستم یکپارچه مدیریت حرارتی خودروهای برقی به تفصیل تحلیل شد.

در معماری نوین تعلیق، هنگام برخورد چرخ با موانع و فشرده شدن کمک‌فنر، موتور الکتریکی عملگر به عنوان ژنراتور عمل کرده و انرژی ارتعاشات را به الکتریسیته تبدیل می‌کند. این جریان بازیافتی از طریق شبکه ۴۸ ولتی مستقیماً به باتری خودرو تزریق می‌شود و در جاده‌های ناهموار می‌تواند تا ۵ درصد از مصرف برق خودرو را جبران کند.

همچنین این سیستم در بزرگراه‌ها و سرعت‌های بالا، ارتفاع خودرو را به صورت پیوسته کاهش داده و زاویه حمله بدنه را بهینه‌سازی می‌کند تا مقاومت هوا به حداقل برسد. دوران کنونی نشان داد که تعلیق فعال دیگر یک ویژگی لوکس تشریفاتی نیست، بلکه به ستون فقرات دینامیک، ایمنی، کارایی انرژی و تسلط بر جاده در آینده حمل‌ونقل الکتریکی بدل شده است.

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
ل
نوشته‌ی
لیلا احمدی

روزنامه‌نگار حوزه‌ی خودرو؛ علاقه‌مند به روایت آدم‌ها و تغییراتی که فناوری در زندگی روزمره ایجاد می‌کند.

همه‌ی مطالب
مطالب پیشنهادی ماگ بیت

بیشتر از خودرو

مشاهده همه