خبر فوریامروز

شارژ دوسویه V2G و نیروگاه‌های مجازی خودروهای برقی

خودروی پارک‌شده در پارکینگ اکنون برای شما درآمد کسب می‌کند؛ سیستم‌های شارژ دوسویه V2G امروزه خودروهای برقی را به نیروگاه‌های هوشمند پایدارساز شبکه برق بدل کرده‌اند.

شارژ دوسویه V2G و نیروگاه‌های
شارژ دوسویه V2G و نیروگاه‌های مجازی خودروهای برقی — عکس: آرشیو ماگ بیت
خلاصه در یک نگاه
  • کالبدشکافی تخصصی و همه‌جانبه پیشرفت زیرساخت‌های شارژ دوسویه (Vehicle-to-Grid یا V2G) و شکل‌گیری نیروگاه‌های مجازی متمرکز (VPP) امروزه. نحوه تبدیل میلیون‌ها خودروی الکتریکی متصل به شارژر به یک باتری غول‌پیکر غیرمتمرکز شهری؛ بررسی اینورترهای SiC دوطرفه آن‌بورد، استانداردهای مخابراتی پروتکل ISO 15118-20، الگوریتم‌های هوش مصنوعی مدیریت توزیع بار برای جلوگیری از تخریب عمر چرخه باتری‌های حالت جامد، و مدل‌های اقتصادی درآمدزایی خودکار خودروها از طریق فروش برق در ساعات پیک مصرف شبکه.
  • بررسی جامع ابعاد فنی و کاربردی توسط تحریریه ماگ بیت.
  • پیش‌بینی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت بر اکوسیستم فناوری.

بحران خاموشی و ناپایداری انرژی تجدیدپذیر؛ چرا خودروهای برقی نجات‌بخش شبکه هستند؟

با گذار پرشتاب جهانی به سوی انرژی‌های پاک بادی و خورشیدی، شبکه توزیع برق در سراسر دنیا با معضلی بزرگ به نام نوسان و ناپیوستگی تولید (Intermittency) مواجه شد؛ در روزهای آفتابی و بادی با مازاد شدید تولید برق مواجه بودیم که در صورت نبود ظرفیت ذخیره‌سازی هدر می‌رفت، در حالی که در ساعات اولیه شب با غروب آفتاب و اوج مصرف خانگی، شبکه تا آستانه خاموشی‌های گسترده پیش می‌رفت. ساخت نیروگاه‌های ذخیره‌ساز باتری غول‌پیکر در مقیاس گیگاواتی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های نجومی و فضاهای جغرافیایی پهناور بود.

اما راهکار ایده‌آل دقیقا در پارکینگ منازل و ادارات پارک شده بود: ده‌ها میلیون خودروی برقی که بیش از ۹۰ درصد ساعات شبانه‌روز بدون حرکت متوقف هستند و هر یک پک باتری با ظرفیت ۷۰ تا ۱۰۰ کیلووات‌ساعت در دل خود دارند. اگر تنها ۱۰ درصد از این ناوگان در زمان اوج بار مقداری از انرژی خود را به شبکه بازگردانند، کل نیاز پیک‌زدایی برق کشورهای پیشرفته تامین می‌گردد.

همان‌گونه که در بررسی تخصصی پیشرفت سامانه‌های تعلیق فعال الکترومغناطیسی با پیش‌بینی هوشمند امروزه تحلیل شد، خودروهای مدرن دیگر صرفاً ابزار جابجایی نیستند، بلکه واحدهای محاسباتی و انرژی هوشمند در بستر شهرها محسوب می‌شوند.

مهندسی اینورترهای SiC دوطرفه و استاندارد ارتباطی ISO 15118-20

تحقق رویای V2G مستلزم عبور از موانع فنی در سخت‌افزار شارژ بود. شارژرهای سنتی خیابانی و خانگی جریان متناوب برق (AC) را به جریان مستقیم (DC) تبدیل و به باتری تزریق می‌کردند، اما فاقد مدار بازگشتی بودند. در خودروهای برقی دوران کنونی تعبیه اینورترهای دوطرفه مبتنی بر نیمه‌هادی‌های سیلیکون کارباید (SiC) به یک استاندارد صنعتی اجباری بدل شده است. این اینورترها راندمان تبدیل انرژی دوطرفه را به بالای ۹۸.۵ درصد رسانده و تلفات حرارتی را به حداقل ممکن کاهش داده‌اند.

همزمان، استاندارد ارتباطی پیشرفته ISO 15118-20 زبان مشترک میان خودرو، شارژر خانگی و نرم‌افزار شرکت توزیع برق را تعریف کرده است. به محض اتصال کابل شارژ، خودرو فرآیند احراز هویت دیجیتال خودکار (Plug & Charge) را اجرا کرده و الگوریتم‌های رمزنگاری‌شده، ظرفیت مجاز تخلیه را بر اساس برنامه‌ریزی سفر مالک تنظیم می‌کنند.

همان‌گونه که در واکاوی تکامل سیستم‌های شارژ مگاواتی باتری‌های حالت جامد امروزه تشریح گردید، این تعامل دوطرفه بدون نیاز به مداخله دستی کاربر در کسری از ثانیه برقرار می‌شود.

سیستم شارژ دوسویه V2G و اینورتر سیلیکون کارباید خودروی برقی امروزه
معماری نیروگاه مجازی متحرک (V2G): اینورترهای SiC دوطرفه با پروتکل ISO 15118-20 انرژی باتری خودرو را در ساعات اوج مصرف به شبکه برق محلی تزریق کرده و در ساعات مازاد تجدیدپذیر، با حداقل هزینه شارژ مجدد می‌شوند.

مدیریت هوشمند نیروگاه‌های مجازی (VPP) و حفظ حداکثری سلامت الکتروشیمیایی باتری

نگرانی اصلی مالکان خودرو در گذشته، فرسایش زودهنگام و افت عمر باتری (Battery Degradation) در اثر چرخه‌های مداوم شارژ و دشارژ بود. در سامانه‌های هوشمند دوران کنونی شرکت‌های مدیریت انرژی با ایجاد نیروگاه‌های مجازی (Virtual Power Plants - VPP) تحت هدایت الگوریتم‌های هوش مصنوعی، این معضل را به طور بنیادین برطرف ساخته‌اند.

هوش مصنوعی با پایش پیوسته مقاومت داخلی سلول‌ها و دمای الکتروشیمیایی، دشارژ باتری را تنها در محدوده بهینه ۲۰ تا ۸۰ درصد شارژ (State of Charge) و با نرخ بسیار ملایم (زیر 0.2C) مدیریت می‌کند. داده‌های میدانی سه ماهه اخیر نشان می‌دهد که شارژ و دشارژ هوشمند میکرو حتی می‌تواند با جلوگیری از تشکیل دندریت‌های لیتیومی، سلامت بلندمدت باتری‌های حالت جامد و لیتیوم-فسفات آهن را بهبود بخشد.

همان‌طور که در گزارش گذار به سامانه‌های خودران انتها‌به‌انتها مبتنی بر ترنسفورمرهای بینایی امروزه بیان شد، خودروها با تحلیل الگوی تردد روزانه مالک، مطمئن می‌شوند که در زمان خروج از خانه، باتری دقیقاً به میزان مورد نیاز شارژ کامل داشته باشد.

اقتصاد چرخشی V2G؛ چگونه خودروی پارک‌شده ماهانه درآمد غیرفعال تولید می‌کند؟

جذاب‌ترین بعد این فناوری برای مصرف‌کنندگان، تبدیل یک دارایی استهلاک‌پذیر به یک منبع درآمد پایدار است. خودروی الکتریکی در طول روز زمانی که انرژی خورشیدی ارزان یا حتی رایگان است شارژ می‌شود، و بین ساعات ۷ تا ۱۰ شب در اوج مصرف، انرژی مازاد را به قیمتی تا چهار برابر گران‌تر به شبکه برق محلی می‌فروشد.

مالکان در پایان ماه شاهد کسر هزینه‌های برق مصرفی منزل یا واریز سود نقدی مستقیم به حساب بانکی خود هستند. در ایالت‌ها و کشورهایی که بازار انرژی رقابتی را پیاده کرده‌اند، یک خودروی برقی متوسط سالانه بین ۱۲۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار درآمد خالص برای صاحب خود به ارمغان می‌آورد.

تکامل شارژ دوسویه V2G اثبات کرد که خودروهای برقی نه باری بر دوش شبکه برق، بلکه منعطف‌ترین، قدرتمندترین و پاک‌ترین ابزار بشریت برای عبور به عصر انرژی‌های پایدار امروزه و دهه‌های پیش رو هستند.

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
ف
نوشته‌ی
فائزه راهب

روزنامه‌نگار حوزه‌ی خودرو؛ علاقه‌مند به روایت آدم‌ها و تغییراتی که فناوری در زندگی روزمره ایجاد می‌کند.

همه‌ی مطالب
مطالب پیشنهادی ماگ بیت

بیشتر از خودرو

مشاهده همه